Najważniejsze wnioski:
• Działalność transakcyjna w regionie Europy Środkowo-Wschodniej zyskuje coraz większą dynamikę.
• Wolumen transakcji wzrósł w 2024 roku, a istniejące warunki rynkowe wskazują na potencjał jego dalszego wzrostu.
• Międzynarodowy Fundusz Walutowy prognozuje, że w 2025 roku europejskie rynki wschodzące (Emerging Europe) odnotują wzrost gospodarczy rzędu 3,1%, w porównaniu z 1,4% w europejskich gospodarkach rozwiniętych.
• Na europejskie rynki wschodzące korzystnie wpłynie utrzymujący się wzrost, solidny ekosystem finansowy i postępująca cyfryzacja gospodarki.
Wnioski z raportu CMS Emerging Europe M&A 2024/25, opublikowanego we współpracy z EMIS, wskazują na dużą odporność rynku transakcyjnego na europejskich rynkach wschodzących, którego aktywność wzrosła do najwyższego poziomu od 2018 roku. Większe zaufanie uczestników rynku wynika z poprawy warunków gospodarczych i rosnącego poczucia stabilności, które jest efektem spadającej inflacji oraz ostrożnych działań banków centralnych zmierzających do kolejnych cięć stóp procentowych.
Z raportu wynika również, że w roku 2024, w którym ogłoszono zawarcie 1 281 transakcji, wolumen transakcyjny na europejskich rynkach wschodzących wzrósł o 8% w stosunku do roku 2023. Jednakże, pomimo większej liczby transakcji, ich łączna wartość spadła o 30,9% do poziomu 25,72 mld EUR. Jedną z przyczyn tego stanu rzeczy był prawie całkowity brak tzw. „megatransakcji”, rozumianych jako transakcje o wartości co najmniej 1 mld EUR. W 2024 roku nastąpiło przesunięcie w kierunku transakcji o niskiej i średniej wartości. Średnia wartość transakcji spadła w roku 2024 do poziomu 20,1 mln EUR, w porównaniu z 31,4 mln EUR w roku 2023.
Inwestycje transgraniczne
Aktywność transgraniczna w 2024 roku utrzymywała się na wysokim poziomie, a liczba transakcji wzrosła do 776 i było ich o 31 więcej niż w roku poprzednim. Wśród najbardziej aktywnych inwestorów zagranicznych w segmencie M&A znalazły się Stany Zjednoczone, które utrzymały pozycję lidera pod względem liczby transakcji (102 transakcje), oraz Wielka Brytania, która pomimo spadku wolumenu transakcji uplasowała się na drugim miejscu (68 transakcji). Łączna wartość transakcji z udziałem inwestorów zagranicznych spadła z 35,5 do 23,3 mld EUR, przy czym czołowe miejsce w ujęciu wartościowym zajął Luksemburg z wynikiem 2,01 mld EUR.
Najważniejsze rynki
Polska utrzymała pozycję największego rynku fuzji i przejęć z wynikiem 269 transakcji o łącznej wartości 5,77 mld EUR. Drugim najbardziej aktywnym rynkiem w regionie była Rumunia z 187 transakcjami, jednak w obu przypadkach odnotowano ogólny spadek wolumenu transakcji w porównaniu z rokiem 2023. Krajami, w których nastąpił wzrost aktywności transakcyjnej, były Bułgaria (88 transakcji), Chorwacja (92 transakcji) i Węgry (63 transakcje), które odnotowały wzrost odpowiednio o 7,3%, 10,8% i 10,5%. W kilku krajach, między innymi w Polsce i na Węgrzech, odnotowano spadek wartości transakcji w porównaniu z rokiem 2023, co wynikało z mniejszej liczby megatransakcji. W nieco bardziej złożony sposób przedstawiała się sytuacja w Czechach i na Słowacji, gdzie wolumen transakcji spadł odpowiednio o 7,2% (128 transakcji) i 14,6% (35 transakcji), natomiast ich wartość wzrosła o 53,8% (5,65 mld EUR) i 25,5% (4,19 mld EUR).
„Fakt, że Polska po raz kolejny utrzymała pozycję największego rynku M&A w regionie, potwierdza stabilność naszej gospodarki oraz utrzymujące się zainteresowanie inwestorów. Podobna sytuacja ma miejsce w innych krajach regionu, co sprawia, że wraz z dynamicznym rozwojem gospodarek oraz przyjaznymi warunkami do prowadzenia biznesu, mamy w Europie Środkowo-Wschodniej warunki bardzo korzystne dla inwestorów, także zagranicznych. Napływ zagranicznego kapitału znacząco podnosi konkurencyjność rynku i pozytywnie wpływa na wyceny spółek. W efekcie spodziewamy się, że w 2025 roku aktywność transakcyjna w naszym regionie będzie rosnąć, zwłaszcza w tak perspektywicznych sektorach jak nowoczesne technologie czy usługi finansowe”, uważa Sławomir Czerwiński, partner w CMS w Polsce.
Zróżnicowanie sektorowe
Raport wskazuje na istotne przesunięcia w sektorach, które były głównymi ośrodkami aktywności transakcyjnej. Sektorami, w których odnotowano najwyższą wartość transakcji, były: energetyka i infrastruktura, nieruchomości i budownictwo oraz sektor spożywczy. W sektorze energetyki i infrastruktury odnotowało wzrost wartości transakcji o 162% (z 3,72 mld EUR do 9,75 mld EUR). Sektor nieruchomości i budownictwa odnotował wzrost zarówno liczby transakcji (194, w porównaniu z 158), jak i ich wartości (5,65 mld EUR, co stanowiło wzrost o 77,2% z poziomu 3,19 mld EUR).
„Sektor M&A w Europie Środkowo-Wschodniej pozostaje w fazie przeobrażeń, których siłą napędową są zmiany regulacyjne, nowe technologie, transformacja energetyczna i rozwój strategii biznesowych. Sektorami, w których obserwujemy znaczny poziom aktywności, są finanse i ubezpieczenia. Odnotowaliśmy tu gwałtowny wzrost liczby transakcji. Na rynkach Europy Środkowo-Wschodniej nadal pozostaje miejsce na konsolidację w sektorze finansowym i ubezpieczeniowym, w związku z czym może dojść tam do kolejnych transakcji”, mówi Horea Popescu, partner w CMS w Rumunii.
Private equity
Wolumen transakcji private equity na europejskich rynkach wschodzących wzrósł w 2024 roku o 12,6%, a ich liczba wyniosła 278. Wartość transakcji private equity spadła natomiast o 11,4% do kwoty 13,88 mld EUR, co było odzwierciedleniem szerszej tendencji dającej się zauważyć w całym regionie. Wśród najbardziej spektakularnych transakcji wymienić można nabycie przez fundusz Blackstone portfela dziesięciu obiektów logistycznych w Czechach i na Słowacji za kwotę 470 mln EUR oraz przejęcie przez CVC Capital Partners spółki Partner in Pet Food (PPF) na Węgrzech za kwotę 2 mld EUR, co było największą transakcją w ujęciu wartościowym.
„Inwestorzy private equity nadal interesują się Europą Środkowo-Wschodnią, a przy zeszłorocznym wzroście liczby transakcji w segmencie private equity o 12,6%, klimat inwestycyjny w dalszym ciągu pozostaje dynamiczny. Kolejną drogą wejścia na rynek w tym regionie okazało się w ostatnich latach partnerstwo z lokalnym kapitałem, które otworzyło dodatkowe możliwości i dało przewagę konkurencyjną większym funduszom private equity”, Helen Rodwell, partner w CMS w Czechach.
Prognoza
W swojej prognozie na rok 2025 Horea Popescu stwierdził, że „pomimo przejściowych trudności, region Europy Środkowo-Wschodniej pozostaje atrakcyjny dla międzynarodowych inwestorów, o czym świadczy wyższy wolumen transakcji odnotowany w ubiegłym roku w wielu krajach i sektorach. Wygląda na to, że nastrojem dominującym w 2025 roku będzie optymizm, a nabywcy będą w dalszym ciągu korzystać z różnego rodzaju możliwości inwestycyjnych, jakie oferuje im ten region.”
Raport CMS Emerging Europe M&A 2024/25 można pobrać pod linkiem.
Aby uzyskać więcej informacji, prosimy o kontakt:
Justyna Burzyńska
Senior Communication Executive
E: justyna.burzynska@cms-cmno.com
M: +48 539 094 598
Metodologia raportu:
Data ogłoszenia transakcji: 1 stycznia 2024 – 31 grudnia 2024
Region transakcji: obszar geograficzny europejskich rynków wschodzących (Emerging Europe), rozumiany jako kraj dominujący w działalności celu transakcji lub lokalizacja jego głównych aktywów, obejmuje: Albanię, Bośnię i Hercegowinę, Bułgarię, Chorwację, Czarnogórę, Czechy, Estonię, Kosowo, Litwę, Łotwę, Macedonię Północną, Mołdawię, Polskę, Rumunię, Serbię, Słowację, Słowenię, Ukrainę i Węgry.
Wartość transakcji: co najmniej 1 mln USD; dla transakcji w sektorze nieruchomości komercyjnych co najmniej 5 mln USD (Uwaga: Transakcje o nieujawnionej wartości były traktowane jako mające wartość zerową, chyba że dostępna była publicznie szacunkowa wartość rynkowa podana przez stronę trzecią lub wartość transakcji mogła być oszacowana przez EMIS. Takie przypadki są wyraźnie oznaczone w raporcie).
Private Equity: kategoria obejmuje transakcje z udziałem funduszy private equity, państwowych funduszy majątkowych, funduszy emerytalnych, prywatnych firm inwestycyjnych, zarządców aktywów, międzynarodowych instytucji finansowych oraz dużych banków inwestycyjnych.
Nieruchomości: kategoria obejmuje transakcje dotyczące nieruchomości komercyjnych, deweloperów, firm budowlanych oraz funduszy inwestujących w nieruchomości.
Wyłączenia: pogłoski lub nieudane transakcje, transakcje na rynku kapitałowym (ECM), emisje konwertowalne, transakcje NPL, odkupy akcji, restrukturyzacje wewnętrzne, joint ventures oraz oferty dla pracowników.
Transakcje krajowe / transgraniczne: przez transakcje krajowe rozumiemy te, w których wszystkie strony transakcji pochodzą z tego samego państwa. Przez transakcje transgraniczne rozumiemy te, w których podmioty z co najmniej dwóch różnych państw zaangażowane są po przeciwnych stronach transakcji.
O CMS:
CMS jest międzynarodową organizacją zrzeszającą niezależne kancelarie prawne, świadczącą kompleksowe usługi doradztwa prawnego i podatkowego na rzecz przedsiębiorstw, instytucji finansowych oraz organów administracji. Na całym świecie CMS posiada ponad 80 biur w ponad 45 państwach, w ramach których usługi prawne świadczy ponad 5 000 prawników. CMS jest największą i jedną z najbardziej doświadczonych kancelarii w Polsce, gdzie działa od 30 lat. W biurach CMS w Warszawie i Poznaniu pracuje ponad 200 prawników, którzy doradzają klientom działającym we wszystkich sektorach gospodarki. Więcej informacji dostępnych jest na stronie www.cms.law.
O EMIS:
EMIS jest wiodącym kuratorem danych, badań i analiz obejmujących wiele sektorów i krajów dla najszybciej rozwijających się rynków na świecie. Dostarczamy unikalne połączenie analiz od uznanych na całym świecie dostawców informacji, lokalnych i niszowych źródeł specjalistycznych, naszych własnych analiz oraz potężnych narzędzi do monitorowania i zwiększania produktywności. EMIS dostarcza wiarygodne informacje obejmujące ponad 370 sektorów przemysłu i 12 milionów firm na 197 rynkach - zapewniając wszystko, czego potrzebujesz w jednym miejscu, gdzie praktyczne analizy i wnioski są wspierane wiodącą technologią i AI. EMIS jest częścią ISI Markets. www.emis.com